Het bericht Inclusief schrijven: minder labels, meer lezers verscheen eerst op ZINNIG.

Wie denkt dat interviewen niet meer is dan een microfoon onder iemands neus duwen, is eraan voor de moeite. Zoals in veel aspecten van het leven is voorbereiding key. Maar ook je communicatie in en rond het gesprek zegt veel over je skills. Tijd om in te zoomen op enkele aandachtspunten. Hoe week je iemands verhaal los? Voor zowel briefings, artikels, blogs of een testimonial? Spoiler: interviewen is geen rocketscience. Maar ervaring leert ons wel enkele kietelende kneepjes van het vak. Die zetten we graag in voor klanten die testimonials willen van hun eigen klanten, input van een expert willen voor een artikel op hun website of een specifieke magazine-rubriek moeten vullen. Een goed interview is nu eenmaal de basis van een goede tekst.

1.     Hang niet de stalker uit

Of we hierboven net nog beweerden dat voorbereiding het halve werk is? Ja. Maar te veel voorbereiding stuurt het gesprek mogelijk op voorhand al te zeer één richting uit. Wie krampachtig aan een minutieus uitgestippelde leidraad – eventueel via AI vastgelegd – vasthoudt, zal geen fijnzinnige details of boeiende weetjes capteren tijdens het interview. Natuurlijk is het handig om te weten wie de persoon is die voor je zit en wat die precies doet. Maar waarom laat je hen dat niet zélf vertellen? Iets in eigen woorden formuleren is altijd authentieker dan een geforceerde ID-kit die je van het internet hebt geplukt. Een vragenlijstje is daarbij een goede kapstok, maar laat de gesprekspartner ook zelf beslissen waar het gesprek naartoe gaat. Als we één ding zeker weten, is het wel dat mensen heel graag hun expertise of passie delen met anderen. Aan jou om daarbij ook rekening te houden met de doelgroep.

2.     Hit that record button

Elke interviewer houdt er eigen werkmethoden op na. Ervaren journalisten zweren bij pen, papier en hun getrainde bovenkamer om de essentie van een gesprek te onthouden. Veel jonkies verbeteren liever het wereldrecord aantal letters per minuut typen tijdens een gesprek. Wat je ook doet, neem je interview op. Niet om te bewaren als een soort audiovisuele memorabilia, maar om nuance in je tekst aan te brengen. Het is belangrijk om de woorden van je gesprekspartner zo dicht mogelijk bij de werkelijkheid te houden. De enige manier om dat vijf dagen na het gesprek nog te doen, is via een opname. Vraag de andere persoon aan de (digitale) tafel wel altijd of dat oké is. GDPR en zo.

3.     Voel de sfeer aan

Of geïnterviewden veel prijsgeven of de krochten van hun ziel blootleggen, hangt af van de setting die jij creëert. Voel snel aan of het gesprek de formele of net meer casual toer op zal gaan. Aanspreking is alles. Met een dokter of CEO hoef je niet in een amicaal ‘je’-praatje te belanden als het over serieuze topics gaat. De sfeer aanvoelen is belangrijk voor het verdere verloop van het gesprek. Durf daarbij gerust vragen stellen: wil je gesprekspartner wel over een bepaald delicaat topic babbelen? Leg de bal in het andere kamp. Zo kom je niet alleen attent over, je hebt ook meteen de juiste toon te pakken.

4.     Durf te vragen, ook wat je niet weet

Copywriters of interviewers zijn geen allesweters. Vaak interview je net iemand om meer over een bepaald thema te weten te komen. Zet je trots daarom even opzij wanneer je gesprekspartner moeilijke termen aanhaalt. Denk niet ‘ik zal dat straks wel opzoeken om niet dom over te komen’, maar vraag gewoon op de man (of vrouw) af wat iets betekent. Je zal daardoor niet alleen een beter begrip krijgen van het topic, maar ook de woorden van de expert zelf kunnen gebruiken, in plaats van een opgezochte definitie online. Vraag raak. Vraag door. Vraag diep. Naar voorbeelden en verhalen. En ga in op wat je gesprekspartner zegt. Een simpele bijvraag als ‘hoezo?’ geeft je vaak nóg meer antwoorden. Net dat tikkeltje extra lef zorgt voor een tekst die opvalt naast de andere artikels.

5.     Stiltes ≠ ongemakkelijkheid

Een gouden regel in waardevolle interviews: voel niet de noodzaak om de stilte na een antwoord meteen op te vullen. Zeker als je nog niet helemaal tevreden bent met de respons. Een stilte steekt het lontje opnieuw aan, geeft geïnterviewden de kans om hun antwoord verder aan te vullen of jou de mogelijkheid om dieper in te gaan op wat je interessant vond. Structurele adempauzes inlassen moet je leren. Maar eens je over die ongemakkelijke drempel heen bent, levert het je vers schrijfvoer op. Schrijven is durven! En je comfortzone af en toe verlaten.

De kunst van het interviewen vraagt jaren aan ervaring. Ondergetekende heeft al honderden interviews achter de rug en leert toch nog elke dag iets bij. Hoe vaker je het doet, hoe beter je persoonlijke stijl wordt en hoe meer je kan bijschaven. Of je kan ook gewoon een Zinspeler inschakelen. Lekker makkelijk, toch?

Iemand nodig die jouw interviews afneemt? Kunnen we! Van dokters voor JessaLinea – het magazine van Jessa Ziekenhuis — tot interessante figuren uit de retail- of bedrijfswereld voor de magazines van SuperMAG en UNIZO. En ook diepgravende interviews voor je aanvraagdossier voor de JCI Awards of Livia’s nemen we graag voor onze rekening. Bezorg ons je interviewaanvraag via dubbel@zinnig.be!

Het bericht De kunst van het interviewen verscheen eerst op ZINNIG.

Ik deed eerst ervaring op binnen een marketingomgeving, maar mijn hart lag altijd al bij schrijven met wat meer schwung. Diepgang, boeiende topics om me op toe te leggen, mensen interviewen, in het Nederlands of in het Engels. Ik wilde ‘mooie dingen maken’ en een connectie voelen met mijn omgeving en gemeenschap. Laat dat nu net zijn wat er hier, bij ZINNIG, op me te wachten stond. De kriebel die ik vanaf de eerste dag in mijn schrijfvingers voelde, is nog niet weggetrokken, en ik hoop dat die me ook nooit verlaat. 

De maand vloog voorbij, niet alleen omdat het de kortste van het jaar was

Op deze laatste februaridag – met een zacht zonnetje dat regelmatig achter de wolken uit piept – sluit ik mijn eerste werkmaand af met voldoening en zin in meer. Als ik terugblader door mijn agenda, zie ik tal van copywritingopdrachten; van informatieve blogs en artikels over gezondheid tot luchtige verhalen over de laatste trends. Natuurlijk ook teksten voor mijn geliefkoosde thuisstad, Hasselt (ik heb nog net geen hartjes op de i’s gezet). Ook de vertaler in mezelf werd na een paar jaar nog eens afgestoft en aan het werk gezet. Haar had ik meer gemist dan ik dacht. Op de planning van vandaag stond ook een mijlpaal: mijn eerste solo-interview. Zo kom je iedere dag wel een ‘eerste keer’ tegen – eigen aan een nieuwe job natuurlijk. De ping van een taak die in mijn inbox komt, geeft me iedere keer een kleine stroomstoot van enthousiasme.

Een nieuwe manier van kijken

Op kantoor kijk ik uit het raam en zie ik mijn thuis vanuit vogelperspectief. Van bovenaf heb je zicht op Hasselt en omstreken. De stad lijkt klein, maar toch ook weer helemaal niet. Je ziet de bovenkant van gebouwen en bij mooi weer reikt het panorama zelfs tot aan de terrils van Genk. Je bent getuige van een zee van mooiigheden en kansen die anders weleens onopgemerkt aan je voorbij zouden gaan. Werken bij ZINNIG voelt ook een beetje zo. Er is zoveel te doen, zoveel te schrijven en zoveel te delen. Immens veel onderwerpen om over bij te leren en zo goed mogelijk over te brengen naar je doelpubliek. Ik ben dankbaar dat ik daar een deel van mag uitmaken, want het is fijn als je werk als copywriter aanvoelt als een hobby. 

Niet alleen dat, ik ben ook dankbaar voor de sfeer op kantoor en de betrokkenheid van mijn collega’s. ‘Hoe gaat het?’ slaat niet alleen op je werk, maar ook op jou als persoon. Het voelt goed om samen te werken met vier topvrouwen die gedreven zijn om iedere dag het beste van zichzelf te geven voor iedere ZINNIG-klant. Maar die maandelijkse sessie boksen, daar moet ik wel nog even aan wennen … Polsspieroefeningen zijn alvast toegevoegd aan mijn fitnessplanning! 

Het bericht Een maand ZINNIG copywriter: met de hartjes op de i! verscheen eerst op ZINNIG.

Gun een eerlijke blik achter de schermen 

Hoe gaat het er bij jou op de werkvloer écht aan toe? Een sollicitant vangt graag al een eerste glimp op via je vacaturetekst. Niet verpakt in holle woorden, wél in klare taal. Wees dus ook gewoon eerlijk. Zeg dat het belangrijk is dat de kwartaalcijfers gehaald worden, maar ook dat je het behalen van dat target viert op restaurant met het hele team. Spreek over de goede koffiebonen van de lokale branderij. Over de glijdende uren. Of over je vergaderbeleid en feedbackgesprekken. Hoe meer kruimels je al kan laten vallen in je vacature, hoe groter de kans dat Hans of Grietje binnenkort op je deur klopt. Maar maak je kandidaten (en jezelf) geen blaasjes wijs. De mayonaise pakt alleen als je oprecht bent.

Gebruik opvallende woorden 

Ben jij een flexibele teamplayer met een hands-onmentaliteit die graag in een enthousiast team wil werken voor een marktconform loon? Goh, wie niet? Het zijn een hele hoop algemene woorden die op elke functie en persoon kunnen slaan. Probeer alternatieven te vinden voor zulke weinigzeggende termen. “We bieden een mensconform loon aan. Gebaseerd op je ervaring, skills en leven.” Of “Je werkt elke dag intensief samen met een team van drie toffe marketeers.” Moet je hele tekst een creatieve poging worden om weg te blijven van clichéwoorden? Absoluut niet. Maak het niet té geforceerd. Maar door standaard vacaturewoorden te bannen, val je wel op in die woelige zee van gelijkaardige vacatures.

Stretch je creativiteit in je vacaturetekst

Mocht het nog niet duidelijk zijn … Opvallen is de boodschap als je op zoek bent naar de nieuwste telg in je werkfamilie. Met video, foto, een creatieve stop-motion, en … met tekst. Maak gebruik van woordspelingen of metaforen als je op zoek gaat naar een ‘spot-on projectcoördinator’ voor een industriële wasserij. Of een ‘MarCom-vacature die je even doet stoppen met scrollen’. Het lijken kleine details, maar ze trekken gegarandeerd de aandacht in een rij saaie functietitels. Zwem tegen de stroom in en kom je zalm tegen. 

Omarm vakjargon om te zien of je kandidaten dat ook doen 

Om als bedrijf uit te pakken naar klanten toe, is complex vakjargon geen aanrader. Maar als je op zoek bent naar een marketeer met expertise in paid advertising, mag de sollicitant het niet horen donderen in Keulen bij terminologie als pixel tracking, geotargeting of PPC. Om het kaf van het koren te scheiden, maak je dus best wél gebruik van woorden die van toepassing zijn op de rol waarvoor de potentiële nieuwe werknemer solliciteert. Een minitestje. Kan er al gescoord worden? 

Noem een kat een kat 

Op basis van de vacaturetekst krijgt de sollicitant een goed beeld van een gemiddelde werkdag in je bedrijf. Wees dus duidelijk en schep heldere verwachtingen rond het takenpakket. Moet je in deze functie veel telefoons opnemen om klanten te woord te staan? Schrijf dat dan letterlijk neer in plaats van te zeggen dat ze mee instaan voor ‘het klantencontact’. Angstige bellers haken op die manier al af. Mag je zelf kiezen hoelang je middagpauze duurt en hoe je die invult? Komen er ADV-dagen aan te pas? Geef ook dat mee in je vacature. Het kan een dealmaker of -breaker zijn.

Hoe realistischer je bent, hoe groter de kans dat sollicitanten een juist beeld krijgen van hun werkdag en takenpakket bij jouw bedrijf. Zo komt niemand voor onaangename verrassingen te staan tijdens een sollicitatiegesprek. Ready for clear sailing! 

Klinken deze tips logisch, maar heb je moeite om ze toe te passen op je eigen teksten? ZINNIG heeft bakken ervaring met leuke vacatureteksten. Laat iets van je horen. Op zoek naar een job als copywriter? Kijk dan zeker ook eens naar onze vacatures!

Het bericht Vijf boeien die je vacaturetekst laten drijven én opvallen verscheen eerst op ZINNIG.

Het bericht Vertalen of hertalen? That’s the question! verscheen eerst op ZINNIG.

Omschrijf je lezer in je stijlgids

Een financieel adviseur val je niet lastig met vragen over je ‘spaarcentjes’ en een vijfjarig kind heeft geen baat bij woorden zoals ‘inflatie’ en ‘dividenden’. Een luchtige woordspeling past in interne nieuwsbrieven, maar filter je beter weg in een officiële klantenmailing. Je voelt ‘m al aankomen: bij de opstelling van een stijlgids is het bepalen van je doelpubliek cruciaal. De lezer bepaalt namelijk volledig hoe en wat je schrijft. Gebruik je een afstandelijke ‘u’ of een familiaire ‘je’? Is een verkleinwoordje gepast? Zijn complexe zinsstructuren met gespecialiseerd vakjargon en technisch ambtenarees de norm? En wat met korte zinnen? Of Engelse woorden? Zijn ze een absolute no-go of worden ze juist met open armen ontvangen?

Beschrijf in je stijlgids een stereotiepe lezer en hou die tijdens het schrijfproces altijd in je achterhoofd. Beeld je in dat hij of zij naast je zit en voortdurend over je schouder meeleest. Over welke woorden of zinsconstructies zou die stereotiepe lezer struikelen? Welke alinea’s zouden hem of haar vervelen? En waar zou hij of zij net meer over willen weten?

Bepaal je doel in je stijlgids

Doelpubliek? Check. Maar wat ben je concreet van plan met die lezers? Wil je hen informeren? Dan hou je je woordkeuze beter to the point. Ga naar de essentie, om het op z’n ZINNIGs te zeggen. Een eenvoudige, begrijpelijke tekst zonder overbodige tralala’s. Als het maar duidelijk is. Wil je je lezer daarentegen overtuigen om actie te ondernemen? Dan mag er al eens een wervend adjectief in je tekst sluipen. Superlatieven en geestige kwinkslagen zorgen dat je boodschap blijft hangen. Bepaal in je stijlgids het specifieke doel dat je met je tekst voor ogen hebt. En pas je woordkeuzes, zinsconstructies en tekststructuur daarop aan.

Kies voor consistente notaties in je stijlgids

Niets zo vervelend als inconsistente uuraanduidingen. “De expo is geopend van 08.30 uur tot 16u30. Om 9u. komt de kunstenaar zelf even langs voor een woordje uitleg.” Onze nekharen gaan spontaan recht overeind staan. Nog zo’n klassieker: “Keizer Augustus leefde van 63 voor Christus tot 14 n.Chr.” Een schoonheidsfoutje, dat nochtans heel eenvoudig vermeden kon worden. Leg in je stijlgids concrete afspraken vast in verband met dergelijke notities. En vooral: pas die ook consistent toe. Het oogt professioneler en veegt verwarring van de baan. Dat geldt trouwens ook voor functietitels (algemeen directeur of Algemeen Directeur), rangtelwoorden (derde, 3^de of 3^e), data en prijsaanduidingen.

Leg taalafspraken vast in je stijlgids

Van Dale en woordenlijst.org zijn je beste vrienden op het vlak van spelling en grammatica. Al staat het je als bedrijf natuurlijk vrij om ook eigen taalkeuzes te maken. Binnen de geaccepteerde regels van het Nederlands, natuurlijk. Zet je citaten liever tussen enkele aanhalingstekens in de plaats van dubbele? Is er een specifiek woord dat je absoluut wil verbannen uit je bedrijfscommunicatie en heeft een synoniem je voorkeur? Of zijn Engelse termen in jouw bedrijf zo ingeburgerd dat ze niet cursief hoeven te staan? You do you. Doe vooral wat het best bij je bedrijf past. Maar opnieuw: wees consistent. Trek die taalafspraken door in álle communicatie en zorg ervoor dat ook je medewerkers op de hoogte zijn.

Definieer het gebruik van je logo en tagline

Ooit een mail van onze zinspelers ontvangen? Dan heb je daar hoogstwaarschijnlijk een portie ‘zinnige groeten’ bovenop gekregen. En ons logo in vol ornaat. Zwarte letters op een witte of transparante achtergrond. Da’s onze vaste huisstijl. Ons visitekaartje. Onze ‘hallo, dit zijn wij’. Of onze ‘hier zijn we weer’. Herkenbaar, vertrouwd en authentiek. Het gebruik van je logo, tagline en bedrijfsnaam – inclusief eventuele variaties – is een niet te missen punt in je stijlgids. Het zorgt ervoor dat alle bedrijfscommunicatie uniform verloopt, zonder uitzonderingen. Een consistent gebruik van je logo bij mailings en op je website zal trouwens sneller een belletje doen rinkelen bij potentiële klanten. Zo weten zij onmiddellijk dat ze aan het juiste adres zijn.

Nu we het toch over ‘het juiste adres’ hebben: voor al je vragen over de opstelling van een eigen stijlgids is het aan het Hasseltse Leopoldplein te doen (inclusief kop koffie met wat lekkers)! Onze zinspelers boetseren graag mee aan jouw tekstuele merkidentiteit. We zijn slechts een mailtje, telefoongesprek of kantoorbezoek van je verwijderd.

Het bericht Vijf onmisbare onderdelen in je redactionele stijlgids verscheen eerst op ZINNIG.

Een leeg vel papier. Een knipperende cursor op een witte pagina. Het frustrerende gevoel van een writer’s block – om het in vaktermen aan te kaarten. De angst voor het witte blad. Het is de titel van een stukje proza van auteur Tom Lanoye en het overkomt de aller-, allerbesten. Het is een gevoel, dus moeilijk uit te leggen. Een soort van blokkade die mist in je hoofd blaast en bijgevolg geen letter op papier oplevert. Geen zorgen, je kan het witte-blad-syndroom tackelen. En wel zo.

Begin niet bij het begin

Een tekst maken: dat is schrappen, schrijven, nog meer schrappen en dan soms in de vuilnisbak gooien. Don’t mess with the process. Maar één ding hoef je niet ‘volgens het boekje’ te doen: je hoeft niet te beginnen bij het begin. Natuurlijk kennen de meeste tekstvormen een bepaalde structuur: een mailing start met een aanspreking, een blog start met een titel en intro en zelfs de meeste websites hebben een vast stramien. Maar dat betekent niet dat je daar ook effectief moet beginnen. Start met het stuk waar je al veel over weet. Waar je enthousiast van wordt. Kom later terug voor die inleiding of dat beginstuk van je tekst. Het maakt niet uit hoe of waar je in je schrijfflow stapt. Bekijk het zoals in de auto stappen en wel zien waar je uitkomt. Omweg of niet, ooit geraak je wel op je bestemming.

De omgekeerde brainstorm

Waarom laat je je brein niet eens ‘omdenken’? Het blijkt een goede manier om je uit die dekselse tunnelvisie te hijsen. Moet je bijvoorbeeld een uitnodiging opstellen voor een event? Vraag je dan af waarom niemand zou afzakken naar je netwerkreceptie. Als er bijvoorbeeld geen parking voor de deur is. Of er geen lekkere drankjes of hapjes zijn. En ze komen al zéker niet als ze er persoonlijk niets bij winnen. Et voilà: je hebt stof beet voor je uitnodiging. Ook bij de zoektocht naar een nieuwe naam of slogan voor je bedrijf, is een opsomming van alle slechte ideeën net een goed idee. Een springplank, zeg maar. Omgekeerd brainstormen zorgt voor nieuwe, frisse invalshoeken.

Pak je boeltje

… en vertrek. Voor een ommetje. Een lange loopsessie. Een wandeling in het bos. Even radicaal loskoppelen van dat witte blad dat je aanstaart. Inspiratie kom je overal tegen en schuilt in de kleinste hoekjes. Een stevige dosis beweging kan vastgeroeste inspiratie losweken. Natuurlijk, als jij geholpen bent met tien minuten raamstaren om je gedachten te verzetten, helemaal prima. Maar onderzoek toont aan dat fysieke beweging – zo van: kom uit je kot – erg doeltreffend is. Even zuurstof happen dus!

Haal druk van de ketel

Last van een stemmetje in je hoofd dat als een kwelduivel de deadline van je tekst in schelle pieptonen in je oor roept? Welkom bij de club. Druk, deadlines en stress sluipen ongemerkt je werkdag binnen. Probeer bij een writer’s block de druk van de ketel te halen. Trek je terug op een rustig schrijfplekje. Kan je misschien schuiven met de deadline? Of maak je pas zorgen over schrijffouten na die eerste ruwe versie. Pin je niet vast op de details, maar waak over de overkoepelende boodschap. Er is niemand die over je schouder meeleest. Je tekst even aan de kant leggen en later terug met een fris hoofd hernemen, is ook een goede manier om je creativiteit wat ademruimte te geven.

Piep bij anderen

Je hoeft het warm water niet opnieuw uit te vinden met je tekst. Er bestaan al honderden teksten met tweehonderd tips over het tackelen van een writer’s block, en kijk, hier zijn we toch. Observeer dus eens hoe anderen het aanpakken. Onthoud de highlights van een goede mail in je inbox en gebruik die zelf. Denk bij een fijne uitnodiging na: wat maakt die net zo leuk of knap geschreven? Een ander doet het misschien beter, maar dat wil niet zeggen dat jij niet kan volgen. Natuurlijk niet tot op de letter. Plagiaat is een serieuze aangelegenheid. Wel voor ideeën en inspiratie. Een flinke teug nieuwe schrijfzuurstof. Ook wij als copywriters leren veel bij over woorden, tekstvormen en zingeving van anderen. Het hoeft maar één woord te zijn dat de schrijfkraan terug openzet.

Toch hulp nodig bij dat witte blad? ZINNIG vult het graag samen met jou! Neem contact op voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek. Veelvuldig last van een writer’s block? Dan is een inhouse copywriter de ideale oplossing! 

Het bericht Angst voor het witte blad? Vermijd een writers’s block! verscheen eerst op ZINNIG.