Omschrijf je lezer in je stijlgids

Een financieel adviseur val je niet lastig met vragen over je ‘spaarcentjes’ en een vijfjarig kind heeft geen baat bij woorden zoals ‘inflatie’ en ‘dividenden’. Een luchtige woordspeling past in interne nieuwsbrieven, maar filter je beter weg in een officiële klantenmailing. Je voelt ‘m al aankomen: bij de opstelling van een stijlgids is het bepalen van je doelpubliek cruciaal. De lezer bepaalt namelijk volledig hoe en wat je schrijft. Gebruik je een afstandelijke ‘u’ of een familiaire ‘je’? Is een verkleinwoordje gepast? Zijn complexe zinsstructuren met gespecialiseerd vakjargon en technisch ambtenarees de norm? En wat met korte zinnen? Of Engelse woorden? Zijn ze een absolute no-go of worden ze juist met open armen ontvangen?

Beschrijf in je stijlgids een stereotiepe lezer en hou die tijdens het schrijfproces altijd in je achterhoofd. Beeld je in dat hij of zij naast je zit en voortdurend over je schouder meeleest. Over welke woorden of zinsconstructies zou die stereotiepe lezer struikelen? Welke alinea’s zouden hem of haar vervelen? En waar zou hij of zij net meer over willen weten?

Bepaal je doel in je stijlgids

Doelpubliek? Check. Maar wat ben je concreet van plan met die lezers? Wil je hen informeren? Dan hou je je woordkeuze beter to the point. Ga naar de essentie, om het op z’n ZINNIGs te zeggen. Een eenvoudige, begrijpelijke tekst zonder overbodige tralala’s. Als het maar duidelijk is. Wil je je lezer daarentegen overtuigen om actie te ondernemen? Dan mag er al eens een wervend adjectief in je tekst sluipen. Superlatieven en geestige kwinkslagen zorgen dat je boodschap blijft hangen. Bepaal in je stijlgids het specifieke doel dat je met je tekst voor ogen hebt. En pas je woordkeuzes, zinsconstructies en tekststructuur daarop aan.

Kies voor consistente notaties in je stijlgids

Niets zo vervelend als inconsistente uuraanduidingen. “De expo is geopend van 08.30 uur tot 16u30. Om 9u. komt de kunstenaar zelf even langs voor een woordje uitleg.” Onze nekharen gaan spontaan recht overeind staan. Nog zo’n klassieker: “Keizer Augustus leefde van 63 voor Christus tot 14 n.Chr.” Een schoonheidsfoutje, dat nochtans heel eenvoudig vermeden kon worden. Leg in je stijlgids concrete afspraken vast in verband met dergelijke notities. En vooral: pas die ook consistent toe. Het oogt professioneler en veegt verwarring van de baan. Dat geldt trouwens ook voor functietitels (algemeen directeur of Algemeen Directeur), rangtelwoorden (derde, 3^de of 3^e), data en prijsaanduidingen.

Leg taalafspraken vast in je stijlgids

Van Dale en woordenlijst.org zijn je beste vrienden op het vlak van spelling en grammatica. Al staat het je als bedrijf natuurlijk vrij om ook eigen taalkeuzes te maken. Binnen de geaccepteerde regels van het Nederlands, natuurlijk. Zet je citaten liever tussen enkele aanhalingstekens in de plaats van dubbele? Is er een specifiek woord dat je absoluut wil verbannen uit je bedrijfscommunicatie en heeft een synoniem je voorkeur? Of zijn Engelse termen in jouw bedrijf zo ingeburgerd dat ze niet cursief hoeven te staan? You do you. Doe vooral wat het best bij je bedrijf past. Maar opnieuw: wees consistent. Trek die taalafspraken door in álle communicatie en zorg ervoor dat ook je medewerkers op de hoogte zijn.

Definieer het gebruik van je logo en tagline

Ooit een mail van onze zinspelers ontvangen? Dan heb je daar hoogstwaarschijnlijk een portie ‘zinnige groeten’ bovenop gekregen. En ons logo in vol ornaat. Zwarte letters op een witte of transparante achtergrond. Da’s onze vaste huisstijl. Ons visitekaartje. Onze ‘hallo, dit zijn wij’. Of onze ‘hier zijn we weer’. Herkenbaar, vertrouwd en authentiek. Het gebruik van je logo, tagline en bedrijfsnaam – inclusief eventuele variaties – is een niet te missen punt in je stijlgids. Het zorgt ervoor dat alle bedrijfscommunicatie uniform verloopt, zonder uitzonderingen. Een consistent gebruik van je logo bij mailings en op je website zal trouwens sneller een belletje doen rinkelen bij potentiële klanten. Zo weten zij onmiddellijk dat ze aan het juiste adres zijn.

Nu we het toch over ‘het juiste adres’ hebben: voor al je vragen over de opstelling van een eigen stijlgids is het aan het Hasseltse Leopoldplein te doen (inclusief kop koffie met wat lekkers)! Onze zinspelers boetseren graag mee aan jouw tekstuele merkidentiteit. We zijn slechts een mailtje, telefoongesprek of kantoorbezoek van je verwijderd.

Het bericht Vijf onmisbare onderdelen in je redactionele stijlgids verscheen eerst op ZINNIG.

ZINNIG is een tekstbureau. Met toegewijde copywriters die dagelijks in de uithoeken van hun woordenschat grasduinen op zoek naar de juiste terminologie voor je bedrijfsverhaal. We vullen je witte blad – from scratch – met tintelende teksten. Of we herschrijven. Rewriting zoals dat hier heet. We gooien bestaande input in de blender en herwerken de ingrediënten tot een makkelijk verteerbare tekst boordevol vloeiende zinnen. Het resultaat? Dat wordt altijd gecheckt en gedubbelcheckt. Want elke tekst gaat bij ons door minstens twee paar schrijfhanden: van copywriter naar eindredacteur. Meestal komt er zelfs nog een kwaliteitsbewaker – of kwaller – aan te pas, die inhoudelijk en structureel meekijkt. Kortom, we schrijven, schrappen, herwerken, redigeren en lezen na. Op woord-, zins- én tekstniveau.

Spelfouten, typo’s en zetduivels

Geniepige gluiperds die erin slagen door de mazen van het net te glippen. Ondeugende onderduikers die ontsnappen aan je kritische naleesblik. Spel- en typfoutjes – of in ZINNIG vakjargon: zetduiveltjes – kunnen een pain in the ass zijn. Ze zijn soms zo onopvallend dat je er zomaar overheen leest. Vooral in je eigen teksten. Dat kan tot héél gênante situaties leiden. Denk bijvoorbeeld aan een bakker die beweert zijn taarten zelf te berijden. Spel- en typfouten in je tekst zijn niet alleen beschamend, ze kunnen ook voor verwarring zorgen bij de lezer. Zo zijn ‘drie jarige kinderen’ – hiep, hiep, hoera! – iets helemaal anders dan ‘driejarige kinderen’. En wie ‘een uitje heeft geplant’ kan na de oogst heerlijke uiensoep maken, terwijl ‘een gepland uitje’ wordt gebruikt om te verwijzen naar een vastgelegd tripje in de nabije toekomst. Slordigheidsfoutjes bestaan natuurlijk in verschillende gradaties en het zit ‘m vaak in de details, maar vermijden is uiteraard áltijd beter. Zie je het nut van eindredactie al in?

Eindredacteurs hebben een zesde zintuig voor dt-fouten en kennen bijna alle regels van het Groene Boekje. Ze banen zich een weg door fout gespelde werkwoordsvormen en onnauwkeurigheden, maar hebben daarnaast ook aandacht voor stijve archaïsmen en regionale taalelementen. Het eindresultaat: een tekst zónder tenenkrullende spelfouten en rommelige typo’s. Een tekst waarin élke letter van élk woord aan een grondige analyse werd onderworpen.

Contaminaties, grammaticale blunders en stroeve woordvolgordes

Ook op zinsniveau neemt de eindredacteur de tekst onder handen. Verkeerd gebruikte uitdrukkingen – zoals uit de hand escaleren en duur kosten – worden vakkundig verwijderd. Gaat er al een lampje bij je rinkelen? We hebben het natuurlijk over contaminaties: de samensmelting van betekenisverwante uitdrukkingen, waardoor nieuwe – verkeerde – combinaties ontstaan. Het slechte nieuws: heel wat contaminaties zijn zo ingeburgerd dat ze moeilijk op te sporen zijn. Denk bijvoorbeeld aan mond-op-mondreclame in de plaats van mond-tot-mondreclame. Het goede nieuws? Wij, als doorgewinterde taalfanaten, ruimen die woordenwirwar met plezier voor je op! Tijdens de eindredactie halen we zinsstructuren uit de knoop, werken grammaticablunders weg, schuiven met stroeve woordvolgordes en verlossen je tekst van lijdende vormen. Het geheel besprenkelen we met komma’s, beletseltekens en gedachtestreepjes op de juiste plaats, ét voilà: je zinnen zijn correct én vlot leesbaar!

Onduidelijke boodschappen, inconsistenties en stijlbreuken

De eindredacteur bekijkt de tekst met een helikopterblik. Vanuit vogelperspectief. Van bovenaf, in z’n totaliteit. Want een goede tekst is méér dan een opeenvolging van foutloze zinnen. Een goede tekst klopt van kopregel tot voetnoot. Heeft een eigenzinnig karakter en zindert na. De boodschap is duidelijk, de stijl past bij de doelgroep en de logische opbouw loodst de lezer probleemloos naar het allerlaatste eindleesteken. En vooral: het verhaal leest vlot. Zonder storende herhalingen en dubbelzinnige wendingen. Wil je een nieuwsbrief, blogpost, testimonial of socialmediabericht met impact? Geef ons een seintje en we schaven je tekst bij tot het totaalplaatje helemaal klopt. Van tone of voice en structuur tot consistentie en samenhang. Met een diepgaande kennis van taal en tekst dompelen we ons helemaal onder in het onderwerp en hengelen we naar de essentie. We voeren nog een ‘kwalletje’ uit – ons codewoord voor kwaliteitscheck, remember –, zetten de puntjes op de i en leveren een foutloze eindtekst af. Op álle niveaus. Eindredactie … We doen dat toch zo graag.

ZINNIGe eindredacteur nodig om je tekst grammaticaal of stilistisch op te krikken? Je weet ons te vinden.

Het bericht Het nut van eindredactie verscheen eerst op ZINNIG.

Het bericht Twee maanden zinnige werkzaamheden verscheen eerst op ZINNIG.